Εικόνα: Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, ο Μέγας Ταξιάρχης

Πασίγνωστη εικόνα του Αρχάγγελου Μιχαήλ, που φυλάσσεται στο Βυζαντινό μουσείο της Αθήνας. Ζωγραφίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα σε εργαστήριο της Κωνσταντινούπολης, και το όνομα του ζωγράφου μας είναι άγνωστο.

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ

Είναι από τα έργα που αξίζει να μελετήσει κάθε σπουδαστής της βυζαντινής εικονογραφίας και από τα πρώτα που προτείνω ως άσκηση, αν και για να την αποδώσει κανείς χρειάζεται αρκετή καθοδήγηση από τον δάσκαλό του, καθώς οι φθορές των αιώνων την κάνουν κάπως δυσανάγνωστη.

Ο Αρχάγγελος εικονίζεται ως τη μέση και στο δεξί χέρι κρατάει σκήπτρο. Στο άλλο κρατάει τη σφαίρα του κόσμου με σταυρό και τα αρχικά Χ-Δ-Κ, που σημαίνουν Χριστός Δίκαιος Κριτής. Η σφαίρα έχει μια ιδιαιτερότητα για τον μαθητευόμενο αγιογράφο, καθώς είναι διάφανη και αφήνει να διαγράφεται η πτυχολογία του ενδύματος. Δυσδιάκριτη υπάρχει και μια μορφή κεφαλής λέοντα στη σφαίρα. Ο Αρχάγγελος είναι στραμμένος σχεδόν μετωπικά προς τον θεατή. Έχει πολύ καθαρό και έντονο βλέμμα, που σε κοιτάει κατάματα και σε κάνει να νιώθεις έντονη την παρουσία ή ακόμα και την επικοινωνία με τον εικονιζόμενο.

Πρόκειται για μια από τις πιο επιβλητικές εικόνες που έχω δει, είναι έργο μεγάλων διαστάσεων (110x80cm) και εξαιρετικής τέχνης. Η μορφή παραπέμπει στις μορφές των αγγέλων των τοιχογραφιών που βρίσκονται στη Μονή της Χώρας στην Κωνσταντινούπολη. Η Επιγραφή της γράφει: Ο ΆΡΧ ΜΙΧΑΗΛ Ο ΜΈΓΑC ΤΑΞΙΆΡΧΗC.